Tüm canlılar suya bağımlıdır. İnsanların bulmak için çağlar boyu savaş verdikleri,toplumların gelişmesinde temel etken olan su,içme ve kullanımda,sanayide,tarımda kısacası hayatın her alanında vazgeçilmezliğini korumaktadır.

Su kaynakları giderek azalmakta,su sorunuyla karşılaşılan toplumların oranı giderek artmaktadır. Giderek yer altı su tablasının seviyesi düşmekte,yüzeyel ve yer altı su kaynaklarının kirlilik oranı hızla artmaktadır.

Yer yüzünde kullanılacak suyun sınırlı olması ve teknolojinin ilerlemesiyle insanların su ihtiyaçlarının artmasından dolayı çeşitli su kaynakları aranmakla beraber buzullardan ve deniz suyundan tatlı su elde etme çalışmaları uzun yıllardır devam etmekte,ancak çok pahalı olan bu yöntemlerden sınırlı olarak yararlanılabilmektedir.

Su tüm özelliklerini hiçbir maddeninkine benzemeyen kendine özgü molekül yapısına borçludur.

Yaşamın devamı ve her alandaki suya olan ihtiyaç insanları değişik su kaynakları aramaya yöneltmiştir. Günümüzde temiz ve kaliteli su temini amacıyla genellikle dere,göl,baraj,artezyen gibi su kaynakları kullanılmaktadır. Çarpık kentleşme ve hızla artan nüfus nedeniyle içme ve kullanma suyuna olan ihtiyaç her geçen gün artmış,bugün suyun temini ve kalitesini korumak oldukça güçleşmiştir.

Halkın içme ve kullanma suyunu temin etmek belediyelik alanlarda belediyelerin,köylerde ise muhtarlık ve ihtiyar heyetinin görevidir.

Bir su kaynağının şebekeye verilmesi aşamaları kısaca;

1-KAYNAK TESBİTİ:

Bir yerleşim biriminin su ihtiyacı için seçilen kaynağın ihtiyacı karşılayacak yüksek debiye sahip olması gerekir. Artan nüfusa paralel olarak su ihtiyacı da artmış mevcut su kaynakları yetmez duruma gelmiştir. Ancak özellikle büyük kentler için yeteri kapasitede su kaynağı bulmak neredeyse imkansız hale gelmiş ve bu nedenle kaynağı beslemek amacıyla birden fazla kaynağın birleştirilmesi yoluna gidilmiştir.

2-KAYNAĞIN KORUNMASI:

Kaynağın tespitinden sonra ikinci aşamayı kaynak bölgesinin korunması oluşturur. İnsan ve diğer canlıların giremeyeceği şekilde kaynağın büyüklüğüne göre koruma alanı belirlenip etrafı çevrilmelidir. Hatta bunun için mutlaka güvenlik görevlisi bulundurulmalıdır.

Kaynağın yakınında kirliliğe neden olabilecek kanalizasyon,çöp alanı,kimyasal tesisler ve mezarlık gibi kirletici unsurlar olmamalıdır. Yağmur suları ile birlikte kaynağa karışması muhtemel endüstriyel atıklar,kentsel atıklar,tarımsal atıklar,spetik tank atıkları ve kentsel yüzeyel akıntılar gibi dış kirletici unsurlar için gerekli gerekli tedbirler mutlaka alınmalıdır.

3-ARITIM ÜNİTESİ:

Suyun kirleticilerinden arındırılması,halk sağlığını tehlikeye düşürebilecek sonuçların engellenebilmesi açısından önem taşımaktadır. Özünde temiz olan bir su kaynağının dış etkilerle kirlenmesi büyük olasılıktır. Bu nedenle tüketime verilecek su arıtıma tabi tutulmalıdır. Arıtım renk ve kokunun giderilmesi,suda asılı halde bulunan organik maddelerin alınması amacıyla suyun kum ve çakıl havuzlarından geçirilerek filtre edilmesiyle basit olarak yapılabilir. Ancak tam anlamıyla bir arıtım için suyun aşağıda belirtilen aşamalardan geçmesi gerekir.

Aşama olarak sıralamak gerekirse;

Doğal su + Koagüle edici madde + Ön çöktürme havuz veya tankları + Koagülasyon havuzları + Havalandırma + Hızlı karıştırıcı havuz ve flokülasyon + Sedimantasyon + Klorlama + Filtreler + Süzülen suyun depolanması + Klorlama + Pompa ve dağıtım şeklindedir.

İçme ve kullanma suları için arıtım tesislerinin kurulması yeterli değildir. Bu tesislerin sürekli etkin çalışır durumda tutulması,bakım ve onarımının düzenli olarak yapılması gerekir. Arıtım sonucu havuzlar ve diğer ünitelerde biriken çamur ve kum gibi çökelen maddeler alınmalıdır.

Önemli bir nokta da suyun arıtım öncesi ve sonrasında kimyasal ve bakteriyolojik açıdan analizlerinin yapılması gerekir.

4-İSALE HATTI:

Kaynağından alınan suyun uygun tekniklerle depoya ulaştırılması işlemidir. Arıtıma tabi olan su ne kadar özenle kirlilikten arındırılırsa arındırılsın suyun kirlenmesine neden olabilecek depolama,taşıma ve kullanma kurallarına uyulmadıkça su kolay kirlenir. İsale hattının yapımında güvenilir malzeme kullanılmaması,geçeceği hattın iyi seçilmemesi sonucu oluşacak arızalar ve bunlara bağlı olarak suya kirletici unsurun karışması kaçınılmaz olacaktır. Olası arızalara karşı suyun kirlenmemesi için isale hattı, çöp alanları,kanalizasyon şebekesi ve sanayi kuruluşları gibi kirletici unsurların uzağından geçirilmelidir.

5-DEPOLAMA:

Tüm işlemlerden geçirilen suyun en son toplandığı ve dezenfeksiyonun yapılarak dağıtımının yapıldığı yerdir. Depo dış ortamdan etkilenmeyecek şekilde muhafazalı ve kapasiteye uygun yapılmalıdır. Yerleşim yerinin her köşesine su basıncı yapabilecek yüksek bir tepede olması gerekir. İçerisinde bulunan suyun havalandırılması için havalandırma bacası konulmalıdır. Depoya gelen su arıtım ünitesi,isale hattı ve depodan kaynaklanabilecek kirliliğe karşı dezenfeksiyon işlemine tabi tutulur. Deponun belirli periyotlarla temizliğinin yapılması gerekir

MEVLÜT ÇAĞLAR

ÇEVRE SAĞLIĞI TEKNİSYENİ

Gölcük Sağlık Grup Başkanlığı @2000

webmaster